Uitgeverij Boom heeft Novum organum, het beroemde boek van Francis Bacon, heruitgegeven. Het gaat mij hier niet om het boek – dat moet u zelf maar lezen; het is mij te doen om Bacons veronderstelde levenseinde. Hij zou aan een longontsteking zijn overleden, opgelopen toen hij experimenteerde met vlees in de vrieskou teneinde de houdbaarheid te onderzoeken. In het nawoord van de hernieuwde uitgave betwijfelen de wetenschapsfilosofen De Regt en Dooremalen deze versie: door kou krijg je geen longontsteking.
Hier gaat iets mis. Hun bewering klopt, er is geen direct verband, maar misschien wel indirect. De kou is niet de oorzaak van de longontsteking, maar de aanleiding: het is de omstandigheid die aan de oorzaak voorafgaat. Zoals iemand die goed uitgerust is niet ziek wordt van een griepvirus en een vermoeid persoon wel, ceteris paribus. Toch zal niemand beweren dat je van gebrek aan slaap griep krijgt.
Dat Bacon mogelijk aan iets heel anders is gestorven, is een ander verhaal.