Mijn fascinatie voor de Tweede Wereldoorlog zit hem in het onbegrijpelijke. Door de oorlog veranderen mensen in nazi’s, jodenjagers, NSB’ers, verraders. Het hele scala aan smeerlappen dat de dans is ontsprongen, heeft zich na de oorlog weer onder ons genesteld. Omgekeerd zullen mensen die vandaag de dag onder ons verkeren, zich bij het uitbreken van de volgende oorlog tot smeerlappen ontpoppen, zoals voedsel dat na de maaltijd overblijft in afval verandert, zodra het in de vuilnisbak wordt gekieperd.

Als je rommel stookt, ruik je rommel.

Heeft iedere schrijver een werk dat nooit is voltooid? Van Mulisch is bekend dat hij zijn roman De toekomst van gisteren niet geschreven kreeg; Charles Dickens werd tijdens het schrijven van The mystery of Edward Drood overvallen door de dood. Van mijzelf is het eerste, titelloze boek in de manuscriptfase gestrand.
Een schrijver met louter voltooide werken? Onbestaanbaar.

Voor de schrijver geldt: zijn daden zijn woorden.

De stijl van de schrijver verhoudt zich tot het verhaal als een lepel tot de soep. Zij zijn complementair aan elkaar, dat wil zeggen onlosmakelijk met elkaar verbonden. Harry Mulisch die De gelukkige huisvrouw schrijft? Onleesbaar. Heleen van Royen die De ontdekking van de hemel schrijft? Ondenkbaar.